نویسنده: حبیب ترکمن - پنجشنبه ٢٦ اردیبهشت ۱۳٩٢

1.محمد بایرام خان(قرن 10 ه.ق.): محمد بایرام خان ابتدا در خدمت شاه اسماعیل صفوی بود و بعد در هند به خدمت «بابر، نوادة پنجم تیمور گورکان» در آمد و در تأسیس دولت گورکانی یا امپراطوری مغول در هند نقش اساسی داشت. محمد بایرام خان اشعاری به فارسی و ترکی دارد که نخستین بار تحت عنوان «منتخبات» در عشق آباد، مرکز ترکمنستان به چاپ رسید

2.برخوردار ترکمن(قرن 12 ه.ق.): اگرچه به فارسی می نوشت اما نوشته های او رنگ و بوی ترکمنی داشت. کتاب های (محفل آرا، محبوب القلوب، رعنا و زیبا)از آثار اوست. کتاب محبوب القلوب او تحت عنوان ( شمس وقهقهه) در کتابخانة مجلس شورای اسلامی موجود است

3.دولت محمد آزادی(1174-1112 ه.ق.): دولت محمد متخلص به «آزادی» فرزند مختوم قلی یوناچی بود و به علت تقارن زمان تولدش با زمان پیری پدر به «قرّی ملّا» شهرت یافت. اشعار او دارای شور و احساسات ملی است.وی مبلغ اتحاد ترکمن و برقراری عدالت و آزادی بود. از آثار اوست:منظومة بهشت نامه- وعظ آزادی- حکایت جابر و انصار- مناجات نامه- اشعاری چند در قالب غزل، قصیده،رباعی

4.مختوم قلی فراغی(1198-1147 ه.ق.): مختومقلی فراغی،شاعر و عارف بزرگ ترکمن در سال 1147 هجری قمری در یکی از روستاهای شهرستان گنبد کاووس به نام حاجی قوشان دیده به جهان گشود.پدرش دولت محمد آزادی خود یکی از شاعران بزرگ آن دوره محسوب می شود. مختومقلی ابتدا علم و ادب را نزد پدرش فرا گرفت و سپس برای ادامه تحصیل به مدرسه ادریس بابای قزل آیاق رفت و بعد راهی بخارا شد. در بخارا با استادی به نام نوری کاظم بن باهر-استادی سوریه ای که برای تدریس به بخارا دعوت شده بود-آشنا شد.مختومقلی همراه نوری کاظم برای سیر و سیاحت به کشورهای افغانستان و هندوستان رفت و با کسب علم و تجربیات فراوان دوباره به بخارا برگشت و سرانجام از مدرسه علوم دینی شیرغازی خیوه فارغ التحصیل شد.

مختومقلی تا پایان عمر در بین ترکمن ها زیست ودر غمها و شادیهای آنان شریک شد و به آموزش و راهنمایی آنان پرداخت و بالاخره در سن 57 سالگی و در سال 1198 ه.ق در کنار چشمه عبا ساری در دامنه کوه سونگی داغ بدرود حیات گفت.پیکر او را بر شتری سفید نهاده به روستای آق توقای-یکی از روستاهای مراوه تپه-آوردند و در جوارآرامگاه پدرش به خاک سپردند. مختومقلی فراغی یکی از شاعران بزرگ ترکمن است که به حق می توان او را پدر ادبیات ترکمن نامید.چرا که ترکمن ها حتی بر این باورند که دیوان مختومقلی فراغی-بدون در نظر گرفتن بعضی از اشعار عاشقانه او که حاصل جوشش ایام جوانی اوست-تفسیری است از قرآن که به زبان ترکمنی نوشته شده است. این کتاب هم اکنون به چندین زبان زنده دنیا مثل روسی، انگلیسی، فارسی،... ترجمه و چاپ شده است.
امروزه آرامگاه این شاعر و عارف شهیر ترکمن در روستای آق توقای زیارتگاه عاشقان پاک باخته و عارفان و ادیبان گشته است

5.آنا قلیچ مأتأجی(متولد 1240 ه.ق.): مأتأجی / محتاجی در روستای کوشی، اطراف عشق آباد متولد شد و به سبب فقر مادی به مأتأجی شهرت یافت. اشعار او به زبان حالّی بخشی (خواننده و نوازندة خلقی ) در بین مردم شهرت یافته است. مأتأجی از آثاری چون: ( کور اوغلی، شاه صنم و غریب و ...) الهام گرفته است. فرزندی ادیب به نام «ملّا دوردی» یادگار اوست

6.ملانفس(قرن 13 ه.ق.): ملانفس، شاعر و نویسنده ای توانا بود. از ترکمن های تکه و متولد مرو می باشد. وی در ادبیات ترکمن «شاه عاشقان» لقب گرفته است. دیوان اشعارش اولین بار در سالهای 1963-1940 میلادی به چاپ رسید

7.محمد ولی کمینه(قرن 13 ه.ق.): کمینه شاعری بذله گو بود و در ناحیة سرخس متولد شد. وی از همان ابتدا با آثار شاعرانی چون ( ملانفس، طالبی، شاه بنده، مختوم قلی) آشنا شد. اشعار او نشان دهندة فقر مادی شاعر است

8.مئللی تأچ مراد: نوازنده و آهنگساز بزرگی است که هنر موسیقی ملی ملت ترکمن را در حد مقدسات خود گرامی داشته و برای کسب اصالت تاریخی و ارائه آن به خلق خود با تمام ظرافت و دلنشینی اش تمامی تجربیات حیات خود را صرف آن نموده است. این شخصیت انسان دوست و انسان پرور، سازهای ترکمنی را خیلی دوست میداشت، وی نه تنها به نواختن استادانه آهنگها بسنده نمیکرد، بلکه انتقال تمامی دانش و تجربیات خود به جوانان و پرورش آنها را وظیفه خود میدانست. او به گروههای بسیاری از جوانان رموز ظریف و سحر آمیز موسیقی ترکمنی را با روحیه ای خستگی ناپذیر آموزش میداد و برای دستیابی آنها به درجات عالی نوازندگی از هیچگونه حمایتی دریغ نمی ورزید.
خود مئللی آقا هم سازهایی را که منطبق با روحیات و روانشناسی دوران معاصر خود بود آفریده است. علاوه بر اینها، وی تمامی تلاش خود را برای آرایش، تکمیل و ترمیم آن و رشد و تکامل صنعت موسیقی ملی ملت ترکمن جهت نائل گردیدن به درجات عالی تر بکار برده ا
ست

حبیب ترکمن
سلام دوستان به اتاق ترکمن خوش اومدین (پاراخات لیق اوچین سایراسین دیلیم آبادان لیق اوچین ایشله سین الیم آدم لار دوست دوغان لیق آرزوم هم دنیانیگ یوزنده بولماسین ظلم مختومقلی فراغی) (ماوی آسمانلی اولکامی/غم باسماسین هیچ هاچان) (تازه یولی کهنه یولا غوشلاما/کهنه دان پند آلمانی تازانی باشلاما/دوست یار تاپماغ واجبدیر/اما تازه تاپدم دیب کهنه نی تاشلاما) حبیب
فهرست اصلی
دوستان
کدهای اضافی کاربر



Untitled Document
دریافت کد خوش آمدگویی

دریافت کد موزیک
http://emingharib.persiangig.com/habib/bghabib.jpg