نویسنده: حبیب ترکمن - سه‌شنبه ۱٧ اردیبهشت ۱۳٩٢

ناصر دیه جی کارشناس ارشد حقوق بشر

در سال ۸۸، همزمان با ترم اول دانشجویی ام، در رشته حقوق بشر، فرزندم ایلهان به دنیا آمد. ثبت احوال بدون دلیل منطقی با ثبت "نام"  ایشان مخالفت نمود و انگیزه ای شد که به تحقیق درباره این حق طبیعی مان بپردازم و با استفاده از ادله جمع اوری شده که در این مقاله آورده ام. ثبت احوال را برای صدور شناسنامه با نامی که خودم برای فرزندم انتخاب کرده بودم، مجاب نمایم.

در صورت بروز هرگونه مشکل در صدور شناسنامه با نام انتخابی شما برای فرزندتان، می توانید از استنادات این مقاله اسفاده کنید و یا از طریق ای میل با اینجانب تماس برقرار نمایید.

 ناصر دیه جی کارشناس ارشد حقوق بشر

 

گزیده ای از مطالب مقاله:

حریم خصوصی

حق نام­گذاری مستلزم عدم مداخله تحدیدی دولت است، حق ثبت رسمی آن از توابع و لوازم این حقاست  و عدم ثبت رسمی نام خدشه وارد کردن بر آزادی انسان .

حق نامگذاری به زبان مادری بخشی از زندگی خصوصی و حریم خانوادگی مورد اشاره در ماده 12 اعلامیه جهانی و بند 1 ماده 17 میثاق حقوق مدنی و سیاسی نیز می­تواند باشد.

از آن جهت که نامگذاری نوزاد بر عهده والدین است و یکی از رویدادهای شیرین بعد از تولد نوزاد برای خانواده­ها تعیین نام است،  مسلما این حق برای خانواده محفوظ است که این شیرینی را مصون از دخالت دیگران بداند. لذا مواد یاد شده ی اعلامیه جهانی و میثاق حقوق مدنی وسیاسی، سندی است بر تایید این حق که نامگذاری جزء زندگی خصوصی و حریم خانوادگی است.

 حقوق کودکان

در ماده 8 اعلامیه حقوق کودک، کشورهای عضو کنوانسیون (از جمله ایران) ملزم به تضمین حفظ حق هویت کودک از جمله ملیت، نام و روابط خانوادگی شده اند و بر حمایت و مساعدت بر استیفای حقوق مربوط به هویت تاکید شده است.

 اگر «نام» را آن کلمه یا کلماتی بدانیم که بعد از تولد نوزاد توسط اعلام کننده آن (غالبا پدر) اعلام  می­شود. به جرات می­توان گفت عدم ثبت «نام اعلامی» و اجبار والدین به اعلام نامی دیگر برای ثبت در شناسنامه، می­تواند مصداق تغییر هویت باشد که در ماده 8 آمده است.

حقوق اقلیت ها

اشاره به هویت ملی یا قومی و زبانی اقلیت­ها و تشویق ارتقاء آن در ماده یک  و همچنین حق برخورداری ازفرهنگ خاص خود برای اقلیت­های ملی یا قومی وزبانی که در ماده دو بدان اشاره شده است. همه می­تواند مصداق حق نامگذاری به زبان مادری به عنوان یکی از اجزای بدیهی حقهای یاد شده باشد. به ادامه مطلب مرا جعه فرمایید.

از ناصر دیه­جی  کارشناسی ارشد حقوق بشر دانشگاه علامه طباطبائی، 

تحقیق کلاسی مربوط به درس حقوق مدنی و سیاسی (نیمسال اول سال تحصیلی 89-88)

زیر نظر استاد ارجمند حقوق بشر جناب آقای پروفسور دکتر رضا اسلامی)

 

http://dieji.blogfa.com/



حقوق بشری اقلیت­ها در انتخاب نام  به زبان خود و ثبت رسمی آن

 

ناصر دیه­ جی

کارشناس ارشد حقوق بشر از دانشگاه علامه طباطبائی

تحقیق کلاسی مربوط به درس حقوق مدنی و سیاسی  (نیمسال اول سال تحصیلی 89-88)

زیر نظر استاد ارجمند حقوق  بشر جناب آقای پروفسور دکتر رضا اسلامی

 

  چکیده:

با اعتقاد براین که حق بر انتخاب نام زادمانی به زبان خود حقی است که به  اقلیت­های زبانی تعلق دارد. در نوشتار حاضر،  با بررسی اسناد بین المللی از جمله  میثاق حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون حقوق کودکان و همچنین اعلامیه ­های جهانی، وجود چنینی حقی در بطن اسناد بین­المللی حقوق بشری نشان داده می شود  .

 همچنین  با بررسی بعضی قوانین جمهوری اسلامی ایران همچون قانون ثبت احوال، لزوم عمل به تعهدات بین­المللی مربوط به اقلیت­های زبانی در قوانین و  "اجرا در ثبت احوال کشور " گوشزد و اهمیت آن در وحدت ملی یادآوری  شود.

 مقدمه

هر شخص اعم از حقیقی و حقوقی، لازم است علائم ونشانه­هایی داشته باشد تا آن را از دیگران جدا کند که اصطلاحا به آن مشخصات و ممیزات شخص گفته می­شود. ممیزات  مهم هر شخص عبارت از نام و نام خانوادگی در اشخاص حقیقی ...می­باشد.(علی رضا باریکلو، اشخاص و حمایت­های حقوقی آنان)

نام در مورد انسانها کلمه یا کلماتی است که برای تمایز هویت فرد از افراد دیگر مورد استعمال قرار می گیرد و قدمت آن به قدمت نیاز و توانایی انسانها در تمایز و سخن گفتن بایستی باشد.

نام هر فرد برای وی زیباترین کلمه ای است که برایش گوش­نوازی  می­کند. به تبعیت آن نامگذاری فرزند توسط والدین از اقدامات مهمی است که در میان ملل مختلف اهمیت خاص خود را داشته است و به همین جهت گاه با مراسمات بزرگی همراه بوده است.

قصه ها و افسانه های زیادی درمورد چگونگی نامگذاری شخصیتها و قهرمانان وجود دارد.(همچون حماسه گور اوغلی، قهرمان افسانه­ای ترکهای جهان)

 هیچ گاه، منازعه ای در مورد این که نامگذاری حق و تکلیف خانواده نوزاد است وجود نداشته است؛ اما بوده اند قبایلی که نامگذاری را به بزرگ قبیله  محول نموده اند و بزرگ قبیله  خود را محق در انتخاب نام نوزادان می‌دانست.

 این مقاله شامل دو بخش است، در بخش نخست با نگاهی به مفاهیم و «حق»­های تعریف شده در حقوق بشر به دنبال آثاری از حق انتخاب و  ثبت "نام"  به زبان مادری خواهیم بود و این که آیا چنین حقی می­تواند جایی در بین مفایم تعریف شده حقوق بشری داشته باشد؟  در این جست و جو به مباحث حریم خصوصی،  حقوق کودکان و حقوق اقلیت­ها می­پردازیم.

در بخش دوم،  نگاهی خواهیم داشت به چگونگی برخورد دولت ایران با نحوه انتخاب و ثبت نام شهروندان به زبان مادری که همواره مورد اعتراض اقلیت­های زبانی بوده است. (نامه نمایندگان ترکمن مجلس به رئیس سازمان ثبت احوال 6/9/86)

 لازم به ذکر است که در این مقاله هرکجا صحبت از "نام" می­شود منظور، نام زادمانی یا نام کوچک است که در بدو تولد برای هر نوزادی انتخاب و ثبت می­شود و در مورد نام خانوادگی و یا حق تغییر نام صحبتی نخواهیم کرد.

 -------

بخش  اول:

نامگذاری به زبان مادری و حقوق بشر

 1- حریم خصوصی

انسان ضمن پذیرش زندگی در اجتماع و تحت تاثیر و دخالت قرار گرفتن بسیاری از جنبه ها و مسائل زندگی­ ­اش، بعضی مسائل را شخصی می­داند و حاضر نیست آنها را تحت تاثیر و دخالت اجتماع قرار دهد.

انسان به صورت طبیعی استقلال فردی دارد. اما این استقلال فردی وقتی مطرح می­شود که انسان در میان اجتماع زندگی ­می­کند، یعنی حریم خصوصی در زندگی اجتماعی مطرح است نه در زندگی یک فرد تنها به دور از اجتماع؛ پس وجود جامعه خود به نوعی تایید لزوم وجود حریم خصوصی است.

«حریم خصوصی را می­توان یکی از بنیادی­ترین و اساسی­ترین حقوق بشری تلقی کرد که با شخصیت وی ارتباط مستقیم و تنگاتنگی دارد.» ( منصور رحمدل، مقاله حق انسان بر حریم خصوصی)

  تعریف حریم خصوصی

در حقوق ایران حریم خصوصی تعریف شده­ نیست و در قوانین ایران نیز اعم از اساسی یا عادی عبارت «حریم خصوصی» مورد استفاده قرار نگرفته است و قانونگزار به طور کلی به استعمال الفاظی که دلالت بر این معنا دارند بسنده کرده است.

دکتر رحمدل، حریم خصوصی را اینگونه تعریف کرده است:«محدوده­ای از زندگی شخص است که به وسیله قانون و عرف تعیین شده و ارتباطی با عموم ندارد به نحوی­ که دخالت دیگران در آن ممکن است باعث جریحه دارشدن احساسات شخص یا تحقیر شدن وی نزد دیگران به عنوان موجود انسانی شود» (مقاله حق انسان بر حریم خصوصی)

اشاره به قید قانونی بودن نباید باعث شود که ذاتی و طبیعی بودن حق حریم خصوصی تحت­الشعاع قرار بگیرد.به نظر می­رسد که در تعریف فوق به جای تعیین به وسیله قانون بهتر باشد از لفظ «تضمین به وسیله قانون» استفاده کنیم چون حریم خصوصی حقی ذاتا طبیعی است نه وضعی و قانون ابزاری است برای حفظ وصیانت از این حق و می­تواند مصداق اصل نهم قانون اساسی ج. ا. ا باشد که با وضع قانون نیز نمی­توان آن را سلب نمود.( ماده9: ...و هیچ مقامی حق ندارد به نام حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور آزادی­های مشروع را، هر چند با وضع قوانین و مقررات، سلب کند.)

 -  حریم خصوصی به منزله حق وجودی، امتیازی در اختیار فرد است. یعنی حقوق شخصی با تکیه بر اصالت فرد ریشه در حقوق طبیعی دارد

 - حریم خصوصی زیستن به مثابه سلایق و باورهاست. یعنی هر کس در تمامیت ذهنی و مغزی چنان زندگی کند که به خود حقیقی مربوط می شود و تلازمی با دیگری نداشته باشد.

 انتخاب نام زادمانی و حریم خصوصی

در بحث از حریم خصوصی و اشاره به مصداقهای آن ذکری از حق انتخاب نام نیامده است. شاید این موضوع به این خاطر باشد که بحث حریم خصوصی از بحثهای جوامع پیشرفته است. در ایران همانطوری ­که­ گفته ­شد به طور کلی از حریم خصوصی در قوانین بحثی نشده است؛ اما در جوامع پیشرفته شاید مشکل انتخاب نام وجود نداشته و لزوم بحث درباره آن پیش نیامده باشد.

ویژگی­هایی که می­توان برای نام زادمانی برشمرد می­تواند آن را از مصادیق حریم خصوصی قرار دهد:

- تعلق به تمامیت ذهنی و روحی فرد

-  تعلق به هویت انتزاعی و شخصیت یک فرد

- عدم تزاحم و ارتباط با حقوق دیگران.

لذا حق انتخاب نام را می­توانیم در بخش حریم خصوصی معنوی قرار دهیم،  درمقابل حریم خصوصی مادی چون ملک شخصی یا تمامیت جسمانی و....

حق نام­گذاری مستلزم عدم مداخله تحدیدی دولت است، حق ثبت رسمی آن از توابع و لوازم این حق است  و عدم ثبت رسمی آن خدشه وارد کردن بر آزادی انسان .

 اسناد بین­ المللی درباره حریم خصوصی

از مهمترین اسناد بین­ المللی در بحث حریم خصوصی می­توان به ماده 12 اعلامیه جهانی حقوق بشر:

 ( احدی در زندگی خصوصی،امور خانوادگی، اقامتگاه یا مکاتبات خود نباید مورد مداخله­هی خود سرانه واقع شود و شرافت و اسم و رسمش نباید مورد حمله قرار گیرد. هر کس حق دارد که در مقابل این گونه مداخلات و حملات، مد حمایت قانون قرار گیرد).

  و ماده 17میثاق حقوق مدنی وسیاسی:

 (هیچ کس نباید در زندگی خصوصی و خانواده و اقامتگاه یا مکاتبات مورد مداخلات خودسرانه (بدون مجوز) یا خلاف قانون قرار گیرد و همچنین شرافت و حیثیت او نباید مورد تعرض غیر قانونی قرار گیرد. 2- هرکس دارد در مقابل این گونه مداخلات یا تعرض از حمایت قانون برخوردار شود)

 اشاره کرد.

حق نامگذاری به زبان مادری بخشی از زندگی خصوصی و حریم خانوادگی مورد اشاره در ماده 12 اعلامیه جهانی و بند 1 ماده 17 میثاق حقوق مدنی و سیاسی می­تواند باشد.

از آن جهت که نامگذاری نوزاد بر عهده والدین است و معمولا پدر و مادر واحتمالا سایر اقوام نزدیک با همفکری و با ذوق و شوق فراوان اقدام به انتخاب نام می­نمایند و یکی از رویدادهای شیرین بعد از تولد نوزاد برای خانواده­ها تعیین نام است و مسلما این حق برای خانواده محفوظ است که این شیرینی را مصون از دخالت دیگران بداند. لذا مواد یاد شده ی اعلامیه جهانی و میثاق حقوق مدنی وسیاسی، سندی است بر تایید این حق که نامگذاری جزء زندگی خصوصی و حریم خانوادگی است.(لازم به ذکر است که دولت ایران، عضو این میثاق و متعهد به مفاد آن است).

2- حقوق کودکان

سازمان ملل از آغاز فعالیت خود به مساله کودکان توجه نموده است. اعلامیه حقوق کودک در سال 1959 تصویب شد. اما از آنجایی که از قدرت اجرایی برخوردار نبود، در سال 1989 کنوانسیون نسبتا مفصلی به تصویب مجمع عمومی رسید.این کنوانسیون در سال 1990 قابل اجرا شد و بالغ بر 192 کشور تا سال 2004 به آن پیوسته اند.این کنواسیون شامل یک مقدمه و 54 ماده است. (دکتر حسین مهرپور، نظام بین المللی حقوق بشر).

 در ماده 8  اعلامیه ، کشورهای عضو کنوانسیون ملزم به تضمین حفظ حق هویت کودک از جمله ملیت،نام و روابط خانوادگی شده اند و بر حمایت و مساعدت بر استیفای حقوق مربوط بر هویت تاکید شده است.

 (ماده 8: ...1- کشورهای طرف کنوانسیون حق کودک برای حفظ هویت خود منجمله ملیت، نام و روابط خانوادگی را طبق قانون و بدون مداخله تضمین خواهند کرد. 2- در مواردی که کودک به طور غیرقانونی از مقام یا برخی از حقوق مربوط به هویت خود محروم شود، کشورهای عضو حمایت و مساعدتهای لازم را برای اسیتفای سریع حقوق فوق به ععمل خواهند آورد.)

 اگر «نام» را آن کلمه یا کلماتی بدانیم که بعد از تولد نوزاد توسط اعلام کننده آن (عموما پدر) اعلام  می­شود. به جرات می­توان گفت عدم ثبت «نام اعلامی» و اجبار والدین به اعلام نامی دیگر برای ثبت در شناسنامه می­تواند مصداق تغییر هویت باشد که در ماده 8 آمده است.

همچنین با توجه به مطرح شدن تضمین  حق حمایتی کودک در ماده 8 که بر عهده  دولتها قرار داده شده  است ؛ حفظ حق هویت کودک در برابر تعرض از سوی نهادهای دولتی بر عهده قوه قضائیه یا دادگستری است که در برابر رفتارهای قوه مجریه کودک را مورد حمایت خود قرار دهد.

  در ماده 29 کنوانسیون حقوق کودک به مواردی برای گنجاندن در آموزش و پرورش کودک اشاره می­شود. همچون توسعه احترام به والدین کودک، هویت فرهنگی­، زبان و ارزشهای وی ....

به طریق اولی می­توان نتیجه گرفت که خود دولتها نیز علاوه بر الزام بر آموزش شهروندان، ملزم به رعایت این موارد هستند. احترام به والدین کودک ایجاب می­کند که به ایشان این حق داده شود که بتوانند نام انتخابی مورد نظر خود را برای فرزندشان ثبت نمایند.

در بحث احترام به هویت فرهنگی، انتخاب نام به زبان مادری اولین و مهمترین مساله­ای است که کودک در شروع  حیات خود با آن مواجه است.

همچنین در مساله­ی حفظ زبان نیز «نام» به عنوان دوست داشتنی ترین کلمه برای هر شخص و در حفظ زبان مهم است و داشتن نام به زبان بیگانه با شخص، اولین ضربه بر حفظ  زبان مادری وی است. ضمن این که حق انتخاب به خاطر سلیقه­های مختلف را نباید از یاد برد.

ماده 30 کنوانسیون حقوق کودک  نیز حق برخورداری از فرهنگ خود و تعالیم و اعمال مذهب یا زبان خود به رسمیت شناخته است.

اما صریح­ترین اشاره به ثبت نام کودک و به زبان مادری بودن اسم  وی را از مواد 24 و 27 حقوق مدنی سیاسی می­توان استنباط نمود.در 24 آمده است:

 1- هر کودکی بدون هیچگونه تبعیض (از قبیل) نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، ملیت یا منشاء اجتماعی، دارائی یا تولد (نسب) که به اقتضای وضعیت صغارت (خردسالی) ایجاد شده است، حق دارد از اقدامات حفاظتی (حمایتی) خانواده، جامعه و دولت برخوردار گردد.
2- هر کودکی باید بیدرنگ پس از تولد دارای نام گردد و به ثبت رسد.
3- هر کودکی حق کسب تابعیت دارد.

همچنین در ماده 27 در مورد اقلیت­ها آمده است که نباید از بهره­مندی از زبان خودشان محروم شوند.

ماده بیست و هفتم
در کشورهائی که اقلیت های نژادی، مذهبی و یا زبانی وجود دارد، افرادی که متعلق به این اقلیتها هستند را نباید از حق (تشکیل) اجتماعات با اعضای گروه خود و (نیز) بهره مندی از فرهنگ و اظهار و انجام (فرایض) مذهبی و یا کاربرد زبان خودشان، محروم نمود.

از مجموع مواد 24 و 27 می­توان نتیجه گرفت که کودک باید از نام خود به زبان مادری بهره­مند شود و باید به همان صورت توسط دولت به ثبت برسد.

 3- حقوق اقلیت­ها

امروزه تقریبا هیچ کشوری را نمی­توان یافت که به لحاظ فرهنگی، زبانی، اعتقادی و مذهبی از جمعیتی یک دست برخوردار باشد. وضعیت بیشتر کشورها چنین است که اکثریتی با تاریخ و پیشینه فرهنگی نسبتا مشترک وجود دارد و درکنار آن، اقلیت و یا اقلیت­هایی که ازپیشینه و تاریخ متفاوتی با اکثریت برخوردارند. گرچه «حق متفاوت بودن» چه به صورت فردی وچه به صورت گروهی، حقی است که ریشه در کرامت انسانی دارد، اما به رسمیت شناختن این حق در حقیقت به رسمیت شناختن تنوع­ جوامع انسانی است. در واقع تفاوت­های فرهنگی، تاریخی ، زبانی، نژادی و مذهبی پدیده­ای است که نه ریشه در خواست فردی افراد که ریشه در تاریخ جمعی اقوام، گروه­ها و ملت­ها دارد. نکته مهم در عرصه حقوق بشر همانا به رسمیت شناختن این تفاوت برای زمینه چینی برای یک زندگی صلح آمیز انسانی و همکاری گروه­های مختلف اجتماعی بای شکوفایی انسان است. (استاد گرامی دکتر  سید محمد قاری سید فاطمی،  حقوق بشر در جهان معاصر)

اقلیت به گروهی گفته ­می­شود که:

-        از لحاظ تعداد کمتر از اقشار دیگر باشد،

-         حاکمیت را در دست نداشته ­باشد،

- تفاوت نژادی، ملی، فرهنگی، زبانی، یا تفاوت مذهبی با اکثریت  داشته باشند .( سخنرانی استاد ارجمند دکتر حسین مهرپور در همایش قانون اساسی و حقوق ملت8/9/78، روزنامه اطلاعات18/9/78) )

  حقوق اقلیت­ها در جهان امروز از دو جهت مطرح است:

 یکی از جهت عدم تبعیض در حقوق و آزادیهای اساسی و دیگری از جهت حفظ هویت قومی و فرهنگی و مذهبی آنها.

در مورد لزوم حقوق و آزادیهای اساسی برای تمامی جوامع انسانی بحث و مناقشه­ای وجود ندارد و آنچه مطرح است درباب حق حفظ هویت گروهی است که اختصاص به اقلیت­ها دارد. در این باره می­توان  به مواد26  و27  میثاق حقوق مدنی و سیاسی و بند 1 ماده 1" اعلامیه مربوط به حقوق افراد وابسته به اقلیت ها" استناد نمود.

 ( ماده یک: 1- در کشورهائی که اقلیت های نژادی، مذهبی و یا زبانی وجود دارد، افرادی که متعلق به این اقلیتها هستند را نباید از حق (تشکیل) اجتماعات با اعضای گروه خود و (نیز) بهره مندی از فرهنگ و اظهار و انجام (فرایض) مذهبی و یا کاربرد زبان خودشان، محروم نمود.)
 (ماده 26: تمام افراد در مقابل قانون برابر هستند و بدون تبعیض، مستحق حفاظت (حمایت) مساوی در مقابل قانون می باشند. از این لحاظ قانون باید هر نوع تبعیض را مانع شود و برای تمام افراد حفاظتهای (حمایتهای) موثر و مساوی را علیه هر نوع تبعیض و در هر مرحله ای مانند نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، عقاید سیاسی و یا دیگر عقاید، منشاء ملی یا اجتماعی، دارائی، تولد (نسب) و یا هر وضعیت دیگری تضمین نماید.)

 در بحث حقوق اقلیت­ها، اقلیت­ مورد نظر ما اقلیت زبانی است  که غالبا  اقلیت­های ملی می­باشند  که از نظر زبانی با گروه اکثریت تفاوت دارند و از جانب گروه بزرگتر و با جمعیت بیشتر در تهدیدند. اندیشمندان برای زوال فرهنگی اقلیت­ها عوارض جبران ­ناپذیری برشمرده­اند: «اگر دو گروه قومی که فرهنگهای بسیار متفاوتی دارند یکباره با هم آمیخته شوند به احتمال زیاد در مدتی کوتاه یکی از دو فرهنگ به خصوص، آن که از وجهه کمتری برخوردار باشد ناپدید خواهد شد. فرهنگ­زدایی ممکن است عواقب وخیمی چون افزایش جنایت، اعتیاد عمومی به الکل[یا مواد مخدر] و پریشانی و افسردگی عمومی نیز در پی داشته باشد.» ( مجله پیام یونسکو، شماره 285)

«حکومت­ها اغلب به مساله گوناگونی زبان چون مشکل نگریسته­اند. عقیده­ی رایج بر آن است که گوناگونی زبان و جدایی طلبی به یکدیگر ربط دارند. اما باید خاطر نشان کرد که تفاوت زبانها به جدایی طلبی نمی­انجامد بلکه بهره­برداری سیاسی از قوم­گرایی و مربوط کردن آن به تفاوت­های زبانی، جدایی طلبی را دامن می­زند.» (مشکل زبان نیجریه، ،منبع پیشین)

مقابله با تفاوت­ها همچنین همواره در تاریخ باعث بروز کشمکش­ها و جنگ و خونریزی بوده است.نوع نگرش حکومت­ها و جدال بی پایان اقلیت با اکثریت حاکم باعث شد تا حقوق بین­الملل به دنبال راهکاری باشد و بدین ترتیب حقوق اقلیت­ها در حقوق بشر معاصر به عنوان راه حل ارائه شد.

«حقوق اقلیت­ها نه در صدد یک­دست کردن جامعه، که در صدد دفاع از حق برابر افراد جامعه بر متفاوت بودن از دیگران است.»( سید محمد قاری سید فاطمی، همان کتاب، ص 402)

همانطوری­که گفته شد تنوع جوامع انسانی غیرقابل انکار است و مسلما هیچ منطقی نمی­پذیرد که گروهی به صرف بیشتر بودن جمعیتش حق وجود داشتن برای گروههای کوچکتر قائل نباشد. اگر وجود داشتن یک فرد انسانی و وجود علائم حیاتی در وی مستلزم برآورده شدن نیازهای حیاتی است؛ وجود(حیات) یک گروه نیز نیازمند حفظ فرهنگ و اجزای تشکیل دهنده آن است. از دست دادن زبان و اجزای آن، مرگ گروه را در پی دارد.

به رسمیت شناخته شدن ضرورت حفظ فرهنگ گروهی باعث زندگی صلح­آمیز می­شود و عدم آن باعث جدال و همچنین معضلات اجتماعی که از قول دانشمندان بدان اشاره شد.

 یکی از مصوبات مهم مجمع عمومی در حمایت از حقوق اقلیت­ها «اعلامیه مربوط به حقوق اشخاص متعلق به اقلیت­های ملی یا قومی، دینی و زبانی» است.در مقدمه این اعلامیه آمده است که ترویج و حمایت از حقوق افراد مربوط به اقلیت­های ملی یا قومی، دینی  و زبانی به ثبات سیاسی و اجتماعی کشورهایی که در آنها زندگی می­کنند مساعدت می­کند و به تقویت دوستی و همکاری بین مردمان و کشورها  کمک می­کند.همچنین به نقش مهم سازمان ملل در حمایت از اقلیت­ها تاکید شده است.

اشاره به هویت ملی یا قومی و زبانی اقلیت­ها و تشویق ارتقاء آن در ماده یک  و همچنین حق برخورداری ازفرهنگ خاص خود برای اقلیت­های ملی یا قومی وزبانی که در ماده دو بدان اشاره شده است. همه می­تواند مصداق حق نامگذاری به زبان مادری به عنوان یکی از اجزای بدیهی حقهای یاد شده باشد.

(ماده یک:1 -کشورها باید از موجودیت و هویت ملی یا قومی،فرهنگی،دینی و زبانی اقلیت­ها در سرزمینهای خود حمایت و ایجاد شرایط را برای ارتقای این هویت تشویق کنند. 2-- کشورها باید قوانین مناسب و تدابیر دیگر برای نیل به این هدفها تصویب کنند).

( ماده دو: افراد متعلق به اقلیت­های ملی یا قومی،دینی و زبانی حق دارند در نهان و به طور علنی، آزادانه و بدون مداخله یا هر شکل از تبعیض، از فرهنگ خاص خود بهره­مند و برخوردار شوند، دین خود را اعلام و به آن عمل کنند و به زبان خود سخن بگویند).

  حق تعیین نام به زبان مادری یکی از مهمترین اجزای حق هویت است. حق هویت برای اقلیت­ها از آن چنان اهمیتی برخوردار است که گفته شده «حق تعیین سرنوشت در زمینه حقوق اقلیت­ها در حق حفظ هویت متجلی می­شود» و «پذیرش حق تعیین سرنوشت به مفهوم حقوق بشری آن از نقطه نظر حقوق بین­الملل معاصر به معنای پذیرش حق جدایی و استقلال اقلیت­ها نیست. در قلمرو حقوق اقلیت­ها مفهوم حقوق بشری حق تعیین سرنوشت، در حق بر حفظ هویت که همانا ویژگی­های مشترک گروهی­است متجلی شده است.»

  قرآن مجید  و اقلیت­ها

  وَمِنْ آیَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِکُمْ وَأَلْوَانِکُمْ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّلْعَالِمِینَ

«و از آیات و نشانه هایش آفریدن آسمانها و زمین است و اختلاف و گوناگون بودن زبانها و رنگهای شما است همانا در این نشانه ها است برای دانایان».

در قرآن مجید از آفرینش متفاوت انسانها گفته شده تا دانایان به نفی آن برنخیزند.

یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ

"اى مردم ما همه شما را از مردى و زنى آفریدیم و شما رابه­ گروههاى بزرگ و کوچک قسمت کردیم که شناسائى حاصل کنید تحقیقا گرامى‏ترین شما پیش خدا پرهیزکارترین شما است.

در این آیه نیز اشاره به اکثریت و اقلیت شده است و این که اکثریت هیچ برتری نسبت به اقلیت ندارد.

  دولت ایران وکنوانسیونها وتعهدات بین المللی درباره اقلیت­ها

دولت ایران نیز برخی از اسناد بین المللی را که به نحوی به حقوق اقلیت ها و عدم اعمال تبعیض در مورد آنها پرداخته اند، مورد تصویب قرار داده است و به اجرای مفاد آنها متعهد است، از جمله می توان اسناد زیر را برشمرد:

1- منشور ملل متحد مصوب سال 1324،

2- «میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی» و «حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی» مصوب سال 1354،

3- کنوانسیون بین المللی منع و مجازات ژنوساید مصوب سال 1334،

4- کنوانسیون بین المللی رفع تبعیض نژادی مصوب سال 1347،

5- کنوانسیون حقوق کودک مصوب سال 1372،

6- مقاوله نامه شماره 111 سازمان بین المللی کار مصوب سال 1346

7- کنوانسیون رفع تبعیض در امر تعلیمات (یونسکو) مصوب سال 1346،

ضمن این که  نقش و نفوذ عمیق اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز در جنبه های مختلف مربوط به حقوق بشر و در تنظیم کنوانسیون های الزام آور، قابل انکار نیست و دولت ایران از امضاء کنندگان و رای دهندگان مثبت این اعلامیه بوده است. (سخنرانی استاد ارجمند دکتر حسین مهرپور در همایش قانون اساسی و حقوق ملت8/9/78، روزنامه اطلاعات18/9/78) )

 همانطوریکه ذکر شد ایران در اسناد بین­المللی مهمی عضویت پیدا کرده است که حقوق زبانی اقلیت­ها و از جمله اجزای این حقوق، حق نامگذاری به زبان مادری را می­توان استخراج نمود که شرح آن بیان گردید.

ادامه در بخش دوم مقاله

حبیب ترکمن
سلام دوستان به اتاق ترکمن خوش اومدین (پاراخات لیق اوچین سایراسین دیلیم آبادان لیق اوچین ایشله سین الیم آدم لار دوست دوغان لیق آرزوم هم دنیانیگ یوزنده بولماسین ظلم مختومقلی فراغی) (ماوی آسمانلی اولکامی/غم باسماسین هیچ هاچان) (تازه یولی کهنه یولا غوشلاما/کهنه دان پند آلمانی تازانی باشلاما/دوست یار تاپماغ واجبدیر/اما تازه تاپدم دیب کهنه نی تاشلاما) حبیب
فهرست اصلی
دوستان
کدهای اضافی کاربر



Untitled Document
دریافت کد خوش آمدگویی

دریافت کد موزیک
http://emingharib.persiangig.com/habib/bghabib.jpg