نویسنده: حبیب ترکمن - یکشنبه ٩ مهر ۱۳٩۱

 

چندی پیش در خبرها خواندم که زبان محلی قومی در کشور مکزیک رو به انقراض است و فقط دو پیرمرد از خانواده ای به این زبان تسلط کامل دارند اما این دو نفر حاضر نیستند که به آن زبان صحبت کنند و به زبان رسمی تکلم می کنند. زبان شناسان از افراد خانواده ی آنها خواستند که سعی کنند این زبان را از دو پیرمرد یاد بگیرند تا بتوانند جلوی انقراض آنرا بگیرند ولی اصرار افراد خانواده به آن دو پیرمرد، برای یادگیری زبان بی نتیجه ماند و آن دو به هیچ وجه حاضر نشدند که به آن زبان صحبت کنند. کارشناسان دلیل این کار پیرمرد ها را یک نوع اعتراض به فراموش شدن رسوم و زبان محلی می دانند.
به نظر شما چرا باید این دو نفر چنین کاری می کنند باعث انقراض زبان قوم خود می شوند؟
امروزه در ترکمن صحرا شاهد این هستیم که مردم ترکمن با دست خودشان به کمرنگ تر شدن زبان ترکمن کمک می کنند، در این که زبان رسمی کشور ما فارسی است و ما باید بتوانیم زبان فارسی صحبت کنیم و به فرزندان مان نیز زبان فارسی را یاد بدهیم حرفی نیست، اما چرا باید در خانواده ای ترکمن از همان زمان که بچه شروع به حرف زدن می کند با زبان فارسی به او صحبت می کنند؟ مگر زبان ترکمنی چه اشکالی دارد؟!!
دوستی دارم که پدر و مادرش ترکمن هستند اما خودش و برادرش نمی توانند ترکمنی صحبت کنند!! دلیلش را پرسیدم، گفت که در آمل به دنیا آمدم و چند سال اول زندگی را آنجا بودم. گفتم مگر پدرت و مادرت با تو به ترکمنی صحبت نمی کردند، گفت: در خانه صحبت می کردند ولی چون بچه های محل و شهر همه فارس زبان بودند و فارسی صحبت می کردند، ما نیز فارسی را یاد گرفتیم.
همانطور که می دانید، محیط اطراف بر یادگیری زبان تاثیر زیادی دارد، چنانکه اگر شما مدتی در یک کشور دیگر که به زبان خودشان صحبت می کنند زندگی کنید، حتی اگر کلمه ای از زبان آنها را بلد نباشید، می بینید که بعد از مدتی تسلط کاملی به آن زبان پیدا خواهید کرد.
محیط زندگی نیز برای دوستم طوری بود که در او اثر گذار بوده و باعث این امر شده که فارسی صحبت کند و زبان ترکمنی را یاد نگیرد، ولی چرا در ترکمن صحرا که ترکمنستان ایران است، محیط خانواده باید طوری باشد که فرزندان زبان فارسی را یاد بگیرند و نتوانند به زبان ترکمن صحبت کنند؟!
و یا جوان های ترکمنی که به جای صحبت کردن به زبان ترکمنی از زبان فارسی در مکالمات روزمره خود استفاده می کنند. به خصوص دختران ترکمن که روزی مادر خواهند شد و باید زبان خود را به فرزندشان یاد دهند، خیلی بیشتر تحت تاثیر زبان فارسی قرار گرفته اند و با یکدیگر به زبان فارسی صحبت می کنند!!! اما آیا آنها نمی دانند که این با کارشان، به مرور زمان باعث نابودی زبان خودشان می شود؟
همچنین گاهی اوقات برای اینکه بیان خود را ساده کنیم از کلمات فارسی استفاده می کنیم و کلمات فارسی در گویش ترکمنی به کرّار شنیده می شود، کلماتی که اگر به زبان ترکمنی بیانشان کنیم، خیلی زیباتر جلوه می کنند. در این مورد، ما جوان ها باید گله ای نیز از بزرگترهای خودمان داشته باشیم، چون گاهی بزرگترها در برخی موارد برای اینکه منظورشان را راحت تر به ما بفهمانند کلمات فارسی را جایگزین کلمات ترکمنی می کنند و خودشان باعث ورود کلمات فارسی در زبان ترکمنی می شوند که این امر به مرور زمان باعث حذف آن کلمه ترکمنی و جایگزین شدن کلمه فارسی می شود، اگر با زبان ترکمنی با ما صحبت شود و حتی اگر ما معنی آن را ندانیم، با گفتن معنی آن کلمه یا جمله می توانند علاوه بر زنده نگه داشتن زبان ترکمن در یادگیری زبان ترکمنی به ما جوانان کمک کنند، اگر این چنین شود، چرا ما باید یک زبان دیگر را جایگزین زبان خودمان بکنیم؟
اگر از جوانان ترکمن خواسته شود که یکی از اشعار دیوان مختومقلی را بخوانند، تعداد انگشت شماری پیدا خواهند شد که بتواند آنرا بخوانند و معنی آنرا نیز بفهمند، بیشتر جوانان به سختی شاید در حد چند کلمه ای نتوانند بخوانند و ممکن است حتی معنی آن را نیز نفهمند. یا اگر از جوانی خواسته شود که یک جمله به زبان ترکمنی بنویسد، شاید درصد کمی بتوانند آنرا بنویسند و بقیه از نوشتن آن عاجز خواهند ماند!!!
چرا جوانان ترکمن ما باید اینقدر با زبان ترکمنی بیگانه باشند؟ چرا نمی توانند زبان مادری و اجدادی خود را بخوانند و بنویسند؟ چرا نباید زبان ترکمنی در مدارس تدریس شود؟ که فرزندان ترکمن از همان ابتدا بتوانند به زبان ترکمنی بنویسند و بخوانند. چرا ؟؟؟ ...

امیدوارم که روزی نرسد که تنها چند نفر زبان ترکمنی را بلد باشند ولی نخواهند به زبان ترکمنی صحبت کنند. و قصه ما نیز، قصه ی دو پیرمرد مکزیکی بشود.

متین قزلجه
چهارشنبه 4 اردیبهشت 1387
لینک مطلب: http://www.bayregh.mihanblog.com/post/55
حبیب ترکمن
سلام دوستان به اتاق ترکمن خوش اومدین (پاراخات لیق اوچین سایراسین دیلیم آبادان لیق اوچین ایشله سین الیم آدم لار دوست دوغان لیق آرزوم هم دنیانیگ یوزنده بولماسین ظلم مختومقلی فراغی) (ماوی آسمانلی اولکامی/غم باسماسین هیچ هاچان) (تازه یولی کهنه یولا غوشلاما/کهنه دان پند آلمانی تازانی باشلاما/دوست یار تاپماغ واجبدیر/اما تازه تاپدم دیب کهنه نی تاشلاما) حبیب
فهرست اصلی
دوستان
کدهای اضافی کاربر



Untitled Document
دریافت کد خوش آمدگویی

دریافت کد موزیک
http://emingharib.persiangig.com/habib/bghabib.jpg