نویسنده: حبیب ترکمن - دوشنبه ٢۸ شهریور ۱۳٩٠


ترکان پیش از اسلام، بنابر باورهای شامانیستی خود نهادهای طبیعت را مقدس می شمردند. بدین لحاظ اسامی برگرفته از طبیعت و محیط، در بین آنها از جایگاه خاصی برخودار بود. نام فرزندان اوغوز خان: گون (خورشید)، آی (ماه)، ییلدیز(ستاره)، گُُوک (آسمان)، داغ ( کوه)،‌ دنگیز (دریا)‌ خود نمونه ای صریح بر این مصداق است.
امروزه در بین ترکمنان ایران نامگذاری بر این اصول با اینکه رنگ و روی سابق را ندارند، ولی با این حال توانسته است موجودیت نسبی خود را حفظ کند. مثلا دانگ آتار ( وجه تسمیه نوزادی که به هنگام سپیده سحر به دنیا آمده باشد)، غمیر ( وجه تسمیه نوزادی که به هنگام بارش باران به دنیا آمده باشد)، تویلی (عموما به نوزادی اطلاق می شود که در طول مراسم جشن و عروسی به دنیا آمده باشد)، ییلدیریم (رعد وبرق)، آی لر ( ماهان) از نام های متداول ترکمنی هستند.

باز در ارتباط با الهام گیری از طبیعت و شرایط زیست محیطی نام حیواناتی چون قوچ، آرسلان( شیر)، قورت ( گرگ)، ییلغی (گله اسب )، مارال ( آهوی ماده)، کوشک ( بچه شتر)، سونا (مرغابی ماده) نیز به عنوان اسم برگزیده می شوند


ادامه مطلب ...
نویسنده: حبیب ترکمن - یکشنبه ٢٧ شهریور ۱۳٩٠

دوستان در یک مسابقه ای که بین جوانان ترکمن صحرا صورت گرفت مبنی بر انتخاب بهترین نامهای ترکمن این نامها گفته شد به نظر شما کدامها بهتر است؟؟؟

اکتای-سولماز-آلتین آی-آی نور-گل تکین-آی هان _ آی سان-ای تکین ـ ای تای

دخترونه: شایلان - شایلی - ییلدیز؛ پسرونه: شالتای - شانلی

یاشار - ای هان -آی سان- گل آرا - مایه

حجم ، مراد ، مخد ، اجو

سویلی -مردان- سردار -بزرگن -مارال

iltay_ayten_hesel_sona


ادامه مطلب ...
نویسنده: حبیب ترکمن - یکشنبه ٢٧ شهریور ۱۳٩٠

1.دپما قافینی دفر لر قافینگی

بعبارتی معنی جمله فوق :هرعملی انجام دهی عین عمل بخودت برمی گرده بیشتر درمورد کاروعمل بد اطلاق می شود

2.ارکک دمیردیر، عیال کومیر دیر آخر اریدر

مرد مثل آهن است اما زن زغال آتش است و بألاخره آبش می کند

3.آلتین آلما آلقیش آل.(در پی زر و گوهری مباش و دعای خیر خلق بخواه.

4.بَختلْی آقاچ ، کِمچِه بولب قایماق اِچِر

باخت سیز آقاچ ، قازق بولب توقموق ایِر

اصلش اینه که مینویسم :بیرکشینگ باختی گلسا قاشق بلین قایماق ایر بیرکشینیگ باختی یاتسا قازیق بولیب توقموق ایر

معنی:اگر بخت و اقبال به  کسی رو کنه اون شخص سرشیر را با قاشق خواهد خورد(سرشیر رو با نون کم کم میخورن این بخت بهش رو کرده با قاشق...)

و اگر بخت و اقبال ازش روی برگردونن مانند چوب یا میخ طویله  که به زمین کوبیده میشه بر سرش خواهند کوبید)در کل کسی که شانسش بیشتره حال میکنه ولی کسی که بدشانسه بلایا رییختن رو سرش(امیدوارم تونسته باشم مفهوم برسونم)

5.تیغ یاراسی بیتر گیدر، دیل یاراسی هیچ بیتمز(زخم تیغ خوب میشه اما زخم زبان نه)

6.اونگکی آقان یریندن آقارمیش آریق

معنی فارسی: رود همیشه از یک مسیر جاری می شود.

آریق = رود

7.اوت توسه سیز بولماز،یگید گناسیز

ترجمه به فارسی : آتش بدون دود نمیشود،جوان بدون گناه

8.ال نیگ ایشلی بوندن ، باخت نیگ گویشلی بولسن

9.آچیق آقیز آچ قالماز.(دهان گشاده گرسنه نمی ماند1


 

 

 

 

 


ادامه مطلب ...
نویسنده: حبیب ترکمن - شنبه ٢٦ شهریور ۱۳٩٠

این

بازی مخصوص دختران است که در شب های مهتابی، زیر آسمان پر ستاره انجام می شد. لاله نام دختر زیبای روستا بوده که بنا به تعصبات قبیله ای نتوانست به یار خود برسد و از فراق یار خود را می کشد. در ادوار بعد لاله سمبلی می شود برای دخترانی که نمی توانندبه یاد خود برسند، در واقع لاله رابطی است غیر مستقیم بین عاشق و معشوق که این روابط را می توان در دستمال های گلدوزی که دختران به یار خود هدیه می کنند نیز مشاهده کرد و نیز لاله بیانگر ستم هایی است که بر زنان و مردان این قوم رفته است.

لاله به چند طریق اجرا می شود:

1- بوقورداق لاله: آهنگی است که از گلو خارج می شود.

2- حممل لاله: لاله ای که با حرکات تمامی بدن همراه است.

لاله بدین سان انجام می شد که تعدادی دختر هم سن و سال، دایره وار، در کنار هم می نشینند و ترانه هایی را ملهم از سرنوشت محتوم خود با آهنگی غم انگیز می خوانند. مشهورترین این ترانه ها « چؤنقور قویی / چاه عمیق » است.

 

 

چؤنقور قویا داش آتثانگ چؤنگر گیدار، اجه جان

یاد ایل لاره، قیز برسنگ ییتر گیدار، اجه جان

یاد ایل لر یامان ایل لر اوترد مادی اورنمدا

نوخته قارا ساچمی اور دردمدی وقتندا

ایگنام بیلان یوسامی دولدان آسقن اجه جان

بویداش لاریم گلندا اولدی دیگین اجه جان

دایم، دایزم گلندا یدی دیگین اجه جان

آق کچانینگ اوستندا جاینگ قالدا اجه جان

دورلی تابقنگ ایچندا پاینگ قالدی اجه جان

چلم چکا چلم چک اودین سوندیر کولن چک

یادا قیزین برانینگ ینگ سه سیندان دلن چک

 

ترجمه

اگربه چاه عمیقی سنگ بیندازی گم می شود مادر جان

اگر به جای دور دختر بدهی گم می شود مادر جان

غربت جای بدی است و مرا نگذاشتند در جایم بنشینم

و موهای سیاهم را ببافم

نخ و سوزن مرا از گوشه آلاچیق آویزان کن (ترکمن ها وسایل مرده را از گوشه خانه آویزان می کنند)

وقتی هم سالان آمدند بگو من مرده ام

اگر قوم و خویشانم آمدند بگو من گم شده ام

در روی قالی هنوز هم جای پای تو که به دیدارم آمدی مانده

و سهمت هنوز در بشقاب قرار دارد

ای کسی که بی خیال قلیان می کشی، آتشش را خاموش کن، خاکسترش را بکش (آتش دل من کافی است)

که به جای دور دختر می دهی تا او را دمر خوابانده سرش را ببرند

نویسنده: حبیب ترکمن - شنبه ٢٦ شهریور ۱۳٩٠

1.گویم از عشقی/نگویم زعشق مجنون پی لیلی
2.گویم از دردی /نگویم زدرد زلیخا پی یوسف
3.گویم از قومی/ نگویم جز زیبایی قوم ترکمن
4.گویم از آوای دلنشین بلبلانی/نگویم جز آواهای دلنشین ترکمن
5.گویم از لولو زیبایی/نگویم جز لباس پر نقشو نگار ترکمن
6.گویم از طاووس های زیبایی/نگویم جز زیبایی دختران ترکمن
7.گویم از خواب رفتن شب پی آوای زیبایی/نگویم جز لالایی مادران ترکمن
8.گویم از غذای لذیذی/ نگویم جز چکدرمه ی ترکمن
9.گویم افسوسها خورده ام زپی گم کردن یاری/نگویم جز به تاریخ پیوستن زیباییهای ترکمن

 

سراینده:yeldiz(حبیب)

نویسنده: حبیب ترکمن - جمعه ٢٥ شهریور ۱۳٩٠

منبع:bayragh.ir

- الله دان قایتسن
- آیدنینگ گلسین
...- آلنیگ آچیق بولسون
- آغشامیزینگ حایرلی بولسون
- الله قوات برسین
- آرماواری
- آیاغی دوشۆملی بولسون
- باغتینگیر آچیق بولسون
- باشینگیز دیک بولسون
- بلادن - بتردن
- حووپ دن- حاطاردان ساقلاسین
- بیرینگ مۆنگ بولسون
- واطانیمیز آباد دورسین
- واطانا وپالی اوغل بولوپ یتیشینگ
- قادامنگ باتلی بولسون
- قارری لارا الله گویج- قوات برسین
- گیدن یریندن گترسین، ادن ایشین بیترسین
- گوزونگ آیدینگ!
- غوم دییب قاربانینگ قیزل بولسون
- دولتینگ ایریلماسین
- یولونگ آق بولسون، یولداشینگ حق
- یورت قوتلی بولسون
- یاتمالی اتمسین
- یارادانینگ اوزی قوراسین
- یالنگیش یولدان یوریملی بولماسین
- یاشینگ اوزاق بولسون
- جای جننت بولسون
- جانی ساغینگ مالی تـۆکل

نویسنده: حبیب ترکمن - پنجشنبه ۱٠ شهریور ۱۳٩٠

بو دره بالیق لی دیر            سیغریمیز حالیق لی دیر

چوپانا قیز برایمانگ               ایاغی چاریق لی دیر

 

جواب:

ادم-ادم دال می دیر             خرما بادام دال می دیر

عقل سیز اقماق قیزلار           چوپان ادم دال می دیر

 

******

 

آی ایدینگ دیر گلمه اوغلان                ایله مالیم بولما اوغلان

آی بولودا گیرن سونگ                   دانگسالاردا دورما اوغلان 

 

جواب:                                                                                                               

ای ایدینگ دیر گلر من                    ایله مالیم بولار من

ای بولودا گیریانچا                         طاقاتیم یوق اولرمن                                               

 

 

ترانه هایی که به صورت گفتگو و مشاعره بین دختر و پسر اجرا می شود

 

پسر:

اینیپ گلدیم اق داشدان                      اق بالدیر قیزیل ایچدن

سن بیر ایش لی قیز بولسانگ                    دون دوقا بیزه داشدان

 

دختر:

اینیپ گلدیم قالپاقدان                        بیر گول یولدوم یارپاقدان

سن بیر نادان اوغلان سن                 ساپاق لیشده بر  تورپاقدان

 

پسر:

اینیپ گلدیم داغینگدان                      بیر گول یولدوم باغینگدان   

سووساسام سوو بررمینگ                     گول یوزلی یانگاغینگدان                

 

دختر:

ای ایدینگ دیر حسیب دیر                    الیم پیچاق کسیپ دیر

آل یانگاق یوقا دوداق                      بیلمن کیمه نصیب دیر

نویسنده: حبیب ترکمن - چهارشنبه ٩ شهریور ۱۳٩٠

باشلالینگ- آ، باشلالینگ
کوشت ده پماگه باشلالینگ
غازال آیدیپ، کوشن دپیپ
گووین لری حوشلالینگ

غاپینگیز آتلی بولسون
ساچاغینگیز دا تلی بولسون
توی توتیان جماغات لار
تویونگیز قوتلی بولسون

بییک- بییک حایات لار
ایچینده بدو آتلار
اؤز آقامینگ تویوندا
اویناسین یاش ییگیت لر

بو باغلار بیزینگ بولسون
میوه سی اوزوم بولسون
آقامینگ - گلین اجه مینگ
گول عمری اوزین بولسون

گلنه جه م-أ حول باریار
غایشاریپ مایا ساغیار
ساغاوری گلنه جه
آقام سانگا غووانیار

تویونگ شیله قاداسی
اونگدن گلیان یوداسی
چیقسین اورتا کوشت دپسین
اویله نیانینگ داده سی

داغلارا غار یاپیلسین
چول لره نور سپیلسین
یاش ییگیدینگ تویندا
یادامان کوشت دیپلسین

حالی بار- آ، حالی بار
حالی اوستونده گولی بار
گه لینگ، گورونگ اوبامیز
زاحمت سویر ایلی بار

حایرانی جایران اتجک
جاهانی سیران اتجک
گرگ بولسا واطانا
جانیمی قربان اتجک

نأده لینگ- أ، نأده لینگ
توی پالاونی دادالینگ
اونسونگ روغسات برسه لر
اویلی- اویه غایدالینگ

نویسنده: حبیب ترکمن - سه‌شنبه ۸ شهریور ۱۳٩٠
 
آثاری از اسب های ترکمن تا چهارصد سال قبل از میلاد مسیح در گورستان های اقوام سکائی در پازیریک در کوه های آلتایی بدست آمده که نشان می دهد در چهارصد سال قبل از میلاد نیز اسب های ترکمن را مانند زمان کنونی با نمد می پیچیدند.
اسب های لاغر اندام و بلند بالای ترکمن در این گورستان های همراه با اربابان و خادمین خود دفن شده و اسب های ضعیف را نیز کشته و با این اسب های اصیل به خاک می سپردند و بر آن عقیده بودند که خادمین نیز سوار بر این اسب های پست تر شده، همراه سروران خود به اتفاق اسب های اصیل به آسمان ها خواهند رفت.
امپراطوران سلسله هان در چین عاشق این اسب های لاغر اندام و کشیده ترکمن بوده و آنها را اسب های آسمانی می نامیدند و به همین دلیل لشکریان خود را برای گرفتن این اسب ها نزد خوانین تراکمه می فرستادند که با خواهش یا به عنوان امانت گرفته و یا خریده و اگر میسر نبود به سرقت می بردند. بدین منوال تا بالاخره قراردادی بین طرفین بسته شد که هر سال تعداد سی رأس از این اسب ها به امپراطور چین داده شود. در سپاه داریوش هخامنشی سی هزار رأس اسب ترکمن موجود بوده است.
اسب ترکمن در دو مقطع شدیداً از دست حکام ضربه خورده است، یکی در دوره نادرشاه افشار که اسب های ترکمنی با سیلمی های عرب ترکیب و نژاد جدیدی به نام چناران بوجود می آید. در این مورد در کتاب تبارنامه اسب ترکمن آمده است: « یکی دیگر از تیره های اسب ترکمن، چناران است که این اسب به وسیله نادرشاه برای لشکر کشی و سواره نظام ایران به منظور تصرف هندوستان بوجود آورده شده است. برای رسیدن به هندوستان راه های طولانی و طاقت فرسا در پیش لشکریان ایران بوده و برای طی این مسیر احتیاج به یک مرکبی بود که قادر باشد این مشکل را حل کند به این منظور طبق دستور نادرشاه سیلمی های عرب با با مادیان های ترکمن ترکیب و نژاد جدیدی به نام چناران بوجود آمد.»

ادامه مطلب ...
نویسنده: حبیب ترکمن - جمعه ٤ شهریور ۱۳٩٠
یگریمی دورت ساعت اون ایکی ایده                  رمضان آی دیرلار آینک یخشی سین

 

فنادور انینده یرینک یوزینده                              شام شریف دیرلار یرینک یخشی سین

یایارادان قادر قدرتینک کاندور                           اول قدرت ایشلاره عقل حیراندور

فکر یتماز یارب نچوک پنهاندور                           ظلمات ایچره قویدینگ سوینک یخشی سین

قارقه قوش یرا شماز بیک باغلارده                    گل بیتان وقت بلبل سیران چاغلارده

یرینگ آرغا سینده گویچلی داغلارده                  آژدرها ایه لار زاوینک یخشی سین

الینک یتسه عرضینک ایتسانک سبحانه              عقل حیران بولار بیله دیوانه

یوراکده درد بولیب دیگار هم جانه                      شغال یاریب گیدار اوینک یخشی سین

مختومقلی بودور آخر زمانه                              یخشی آغلادیب قویار یامانه

آقالاری یوسف دیین جانانه                             روا گورمادیلار جایینگ یحشی شین

نویسنده: حبیب ترکمن - جمعه ٤ شهریور ۱۳٩٠

مجموعه لغات و اصطلاحاتی که برای بیان روابط خویشاوندی در یک زبان به کار می رود، رابطه تنگاتنگی با فرهنگ مردمی دارد که با آن زبان سخن می گوید. مثلا «آغا» در زبان ترکمنی به دو معنای «عمو» و برادر بزرگتر» است، همچنانکه «اجکه» معنی «عمه» و خواهر بزرگتر» را می رساند.
این عدم تمایز نشان دهنده نظام خانوادگی گسترده حاکم در جامعه ترکمن است. یا به عنوان مثال دیگر ، در زبان ترکمنی (قاقا) به معنای «پدر بزرگ پدری» و «بابا» در معنای «پدر بزرگ مادری» است. در حالی که در زبان فارسی این هر دو معنی با لفظ واحد «پدربزرگ» خوانده می شوند. تفریق این دو معنی زبان ترکمنی شاید نشانه تاکید شدید ترکمن ها بر پدر تباری باشد. تفاوتهایی از این دست موجب عدم تطابق کامل معنایی در حیطه واژگانی است که برای توصیف شبکه خویشاوندی در دو زبان مختلف (همچون فارسی و ترکمنی) به کار می رود.


ادامه مطلب ...
نویسنده: حبیب ترکمن - جمعه ٤ شهریور ۱۳٩٠

نویسنده:الیاس

‹‹ ملّا تانگری بردی ›› شخصیّتی بسیار شوخ و طنزپرداز دارد. در عین حال او واقع گرا است و به معضلات اجتماع می اندیشد و غم و اندوه مردم را به دوش می کشد. او در یک میهمانی عروسی بود. کجاوه رسیده و ‹‹ عروس ›› به سلامتی به خانه بخت ، به منزل ‹‹ داماد ›› آمده بود . از اهالی روستا و همه ی میهمانان پذیرایی به عمل آمد و نهار صرف شد و دعا و قرآن خوانده شد و همه ی میهمانان این پیوند و ازدواج را به داماد و خانواده اش تبریک گفتند و برای زوج جوان ، آرزوی خوشبختی نمودند. بلافاصله پس از دعا ‹‹ ملّا تانگری بردی ›› رو به آخوند ها و علمای جوان گفت :


ادامه مطلب ...
حبیب ترکمن
سلام دوستان به اتاق ترکمن خوش اومدین (پاراخات لیق اوچین سایراسین دیلیم آبادان لیق اوچین ایشله سین الیم آدم لار دوست دوغان لیق آرزوم هم دنیانیگ یوزنده بولماسین ظلم مختومقلی فراغی) (ماوی آسمانلی اولکامی/غم باسماسین هیچ هاچان) (تازه یولی کهنه یولا غوشلاما/کهنه دان پند آلمانی تازانی باشلاما/دوست یار تاپماغ واجبدیر/اما تازه تاپدم دیب کهنه نی تاشلاما) حبیب
فهرست اصلی
دوستان
کدهای اضافی کاربر



Untitled Document
دریافت کد خوش آمدگویی

دریافت کد موزیک
http://emingharib.persiangig.com/habib/bghabib.jpg