نویسنده: حبیب ترکمن - پنجشنبه ٢٧ امرداد ۱۳٩٠

نویسنده: حبیب ترکمن - سه‌شنبه ٢٥ امرداد ۱۳٩٠

اطلاعات کلی
استان گلستان
شهرستان بندر ترکمن
بخش بندر ترکمن
نام(های) قدیمی بندر شاه
سال شهرشدن 1309
مردم جمعیت ۴۵٬۲۴۹
زبان‌ گفتاری
ترکمنی، فارسی
مذهب
اکثرا سنی حنفی، شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت
۱۵۷۶.۴۱ ک.م
ارتفاع از سطح دریا
۲۰- m

نویسنده: حبیب ترکمن - دوشنبه ٢٤ امرداد ۱۳٩٠

ساختمان آلاچیق شامل اسکلتی از چوب است که آن را چند قطعه نمد می پو شا نند اگر نمد بر داشته شود آلاچیق همچون یک قفس چوبی به نظر می رسد . چهار نقطه تار م tarem و شصت تا هفتاد قطعه چو ب های کمانی شکل که (اوق ug )نام دارد ویک قطعه دیگر به نام تونوکtunuk که گرد است و بالا تر از همه جا می گیرد اسکلت آلاچیق را پدید می آورد . در آلا چجیق دو لنگه ئی است ودر یک چهارچوب می گردد
بر پا کردن و برچیدن آلاچیق به عهده زنان است که با کمک زنان همسایه و گاهی مرد یا پسر خانواده انجام می شود .
آلا چیق را معمولا درزمینی بر پا می کنند که اندکی از زمین دور وبرش بلندتر است . برای برپا کردن آن ابتدا دو تا از تارمی ها را که چهار چوب در باید بین آن دو کار گذارده شود روی زمین می ایستانند و چهار چوب را به آن دو می بندند و بعد دو تارمی دیگر آلاچیق را هم به آن دو وصل می کنند تادور اسکلت آلاچیق تکمیل می شود. آنوقت گرداگرد این چهارتارمی را با دو تکه نوار به نام دور لق یاقا durlog_yaxa می بندند تا تارمی ها محکم به هم بند شوند . دور لق یا قا نواری است جاجیم باف که درازایش به اندازه پیرامون آلا چیق تکمیل می شود.و اینک باید آن را با نمد بپوشانند.
نمد هائی که با ان آلاچیق را می پو شانند ،چندقطعه است :اول چهار قطعه مستطیلی شکل که دورلق durlog می نامند و گرداگرد آلا چیق را در محل تارمی ها می پوشاند. بعد هم دو قطعه دیگر به نام اوزوک uzukکه روی اوق ها با آنها پوشیده می شود . دور لق ها و اوزوک ها ر ا ریسمان دوزی کردند تا وقتی که آنها را بر روی آلاچیق انداختند با ریسمانشان به اسکلت آلا چیق ببندند. آخرین قطعه نمدی که روی آلاچیق می اندازند. سرفک یا سرپک serpekنامیده میشود.سرپک به شکل دایره است و در حدود دو متر قطر دارد که روی تونوک را می پوشاند . دور سرپک هم ریسمان دوزی شده است ولی معمولا فقط چند قطعه از آن ریسمانها را به اسکلت آلاچیق می بندند و ریسمانهای دیگر را آزاد می گذارند که هر وقت بخواهند بتوانند نیمی از سرپک رااز روی تونوک کنار بزنند تا دود اجاق آلاچیق بیرون برود ویا نور به درون آلاچیق بتابد. وقتی از پوشاندن نمد های آلاچیق فارغ شدند دور آلاچیق را باسه نقطه حصیرنئی که (قامیش gamic)نامیده می شود می بندند .دو قطعه از این قامیش ها را که هریک هشت نه متر درازا دارداز یک سر به چهار چوب در و از سر دیگر در پشت آلاچیق به هم می بندند در حالی که قطعه دیگر قامیش را که کوچک تر است در زیر آن دو در محل اتصال آنها قرار می دهند . بعداز این که آلا چیق رابا قامیش پوشاندند چندمیخ چوبی دردوطرف آلاچیق به زمین می کوبند وآلاچیق را با چند قطعه ریسمان به آنها می بندند تا در برابر بادهای شدید ایستادگی کند .هر قطعه از این ریسمانها را از این سو به زیر تارمی آلاچیق گره می زنند و سردیگر آن را از بیرون واز روی آلاچیق می گذرانند و در سمت دیگر به یکی از میخ های چوبی می پی چند وگره می زنند . برایاستقامت بیشتر آلاچیق در برابر باد جسم سنگینی را مانند یک جوال گندم یا خورجینی پر از اشیا ء از ریسمانی که در وسط آلاچیق از تونوک آویخته شده است می آویزند . بعلاوه یک تیرک چندمتری هم که در وقت جابجا کردن نمدهای پوششی آلاچیق بکار می آید از توی آلاچیق واز سمتی که باد می وزد وبه محل اتصال اوق به تارمی ضامن می کنند و سر دیگر آن را در سوی دیگر آلاچیق به پائین تارمی ها بند می کنند با این کارها آلاچیقشان در برابر شدیدترین بادها هم استقامت می کندو از جا کنده نمی شود. هیئت گنبدی شکل آلاچیق هم به این استقامت کمک می کند ،زیرا می تواند جریان بادرا بر خلاف سطوح عمودی و با تحمل فشارکم از خود عبور بدهد . بر چیدن آلاچیق از برپا کردن آن آسانتر است ابتدا باید ریسمانهائی راکه به میخ های چوبی بسته شده است باز کرد بعدهم قامیش ها را باید گشود و نمدهای پوششی آلاچیق را پائینکشید و اسکلت چوبی آنر ا پیاده کرد . چنانچه بخواهند آلاچیق را به جای دورتری ببرند چهارقطعه تارمی را جمع می کنند و اوق ها را در دو بسته می پی چند و بر شتر یا یک ارابه بار می کنند و تونوک را هم بر روی آنها می گذارند . نمدها و قامیش ها و خردوریزهای دیگر را هم بر شتری دیگر ویا در همان ارابه بار می کنند و به راه می افتند.
نویسنده: حبیب ترکمن - دوشنبه ۱٧ امرداد ۱۳٩٠
عاشق غریب بولسادا اوز یارنی سویمرمی؟

اوز تافن سویگسنه منگ آیم دیمرمی؟

یانب دورن یورگدا سنگ عشقنگ یالانمی؟

عاشق قینلق چکسدا یارم دیب گزمرمی؟

یورگ برن سویشدگ الله اونی بلمرمی؟

اخلاص بیلن دلِسِِِِِگ آق باختنی برمرمی؟

غینلق لری چکب بر گون خوشلق گلمرمی؟

عاشق سوگیسنه یتسه تویس یورگدن گولمرمی؟
نویسنده: حبیب ترکمن - شنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩٠


از دیدنی‌های این شهر خانه‌های چوبی دو طبقه در بخش گومش تپه می‌باشد و بندر آبسکون که محل مرگ آخرین پادشاه خوارزمی بوده‌است در این شهرستان می‌باشد. جزیره آشوراده بزرگترین جزیره ایرانی خزر در این شهر قرار دارد

دیوار قزل آلان (دیوار دفاعی گرگان) مربوط به دوره ساسانیان که از شهرستان کلاله آغاز می‌شود با طی حدود دویست کیلومتر در این شهرستان به دریا منتهی می‌شود. این دیوار بزرگترین دیوار جهان پس از دیوار چین است.

دوشنبه بازار بندر ترکمن از دیدنی‌های این شهر ترکمن‌نشین است که در آن صنایع دستی ترکمن به ارزانترین قیمت عرضه می‌شود.

هرساله تنها در تعطیلات نوروز بیش از یک میلیون گردشگر داخلی از بندرترکمن، جزیره آشوراده و اسکله و بازارچه گمرکی آن بازدید می‌کنند.

فرش ترکمنی، پشتی ترکمنی، روسریهای زنانه و صنایع دستی ترکمنها مهمترین سوغاتی این شهر هستند. ضمن آنکه در اعیاد قربان و فطر نیز این منطقه دیدنی است. این دو عید بزرگترین عید ترکمنها به شمار می‌روند.

نویسنده: حبیب ترکمن - پنجشنبه ۱۳ امرداد ۱۳٩٠

آخوند
ترکمن ها آخوند را آخون تلفظ می کنند و این افراد تا پنجاه سال پیش قبل از 1330 در دو مرکز بزرگ اسلامی یعنی در بخارا و خیوه درس می خواندند و امروزه کلیه مراتب علمی و مذهبی ترکمن ها در حوزه ها ی علمی ایران و مراکز ترکمن نشین مثل گنبد کاووس، قره بولاق، گومیشان، گلی داغ، قارقی، آق قلا و کلاله و ... انجام می شود.
رتبه ی آخوندی را شورای آخوندهای مدرس تعیین می کند. در مرتبه ی بالاتر از آخوند، روحانیون انگشت شماری هستند که به آنها « تقصیر » اطلاق می شود، شاید بتوان واژه ی آیت الله را معادل آن قرار داد.

ملا
ملا به کسانی اطلاق می شود که در حوزه های مذهبی تحصیل می کنند و هنوز به مقام آخوندی نرسیده اند.

قاری
قاری در لغت به معنی قرائت کننده است اما ترکمن ها این لفظ را به کسانی اطلاق می کنند که حافظ کل قرآن هستند و یا در این راه تلاش می کنند.
ترکمن ها وجود قاری ها، ملاها، آخوندها را در انجام فرایض دینی و مراسم سوگواری، نعمتی بزرگ می دانند و به مقام روحانیت آنها ارج می گذراند.

ایشان
ایشان ها افرادی مذهبی هستند و خود را نماینده فرقه نقشبندی معرفی می کنند. این افراد نیز همچون آخوندها، قاری ها، ملاها از احترام خاصی برخوردار هستند.

اولاد
اوالادها افراد مقدسی هستند که خود را از بازماندگان خلفای راشدین می دانند. این افراد نیز محترم هستند و به چهار گروه تقسیم می شوند:
1- شیخ: شیخ ها نسب خود را به حضرت ابوبکر می رسانند.
2- مختوم: مختوم ها نسب خود را به حضرت عمر می رسانند.
3- آتا: آتاها نسب خود را به حضرت عثمان می رسانند.
4- خوجه: خوجه ها نسب خود را به حضرت علی می رسانند

نویسنده: حبیب ترکمن - پنجشنبه ۱۳ امرداد ۱۳٩٠

درباره ارزش غذایی و خواص گوشت شتراین روزها وقتی برای خرید گوشت قرمز به برخی قصابی‌ها یا مغازه‌های عرضه مواد پروتئینی مراجعه می‌کنیم در میان انواع گوشت گاو، گوساله و گوسفند با گوشت شتر مواجه می‌شویم…این گوشت از نظر قیمت با گوشت گاو تفاوت چندانی ندارد و از لحاظ شکل ظاهری شبیه گوشت گوسفند و گاو است....امروزه بسیاری از شهرنشینان به علت عادت نداشتن به مصرف گوشت شتر از خوردن آن اجتناب می‌کنند. برخی خانم‌های خانه‌دار هم بر این باورند که این گوشت سفت و دیرپز بوده و ارزش غذایی ندارد. حال پرسش اینجاست، ارزش غذایی گوشت شتر چه میزان است؟ویژگی‌های گوشت شترگوشت شتر منبع بسیار خوبی از مواد مغذی است و از جهت ترکیبات شیمیایی با گوشت سایر دام‌های اهلی مقداری تفاوت دارد. این گوشت در مقایسه با گوشت گاو از میزان پروتئین و چربی کمتری برخوردار است و در مقایسه با سایر گوشت‌های دیگر حاوی سدیم بیشتر و پتاسیم کمتری است.مقدار ویتامین B کمپلکس و برخی عناصر معدنی نظیر فسفر و کلسیم آن بسیار زیاد است. اما باید افزود که نسبت آهن و روی آن کمتر از گوشت سایر دام‌های اهلی است و نسبت کلسیم این گوشت در عضلات ران آن زیادتر است.ویتامین‌های گروه B این گوشت در تقویت اعصاب تاثیر زیادی دارد و روی آن در تقویت قوای جنسی و جلوگیری از اختلالات در رشد جنین کارآمد است.کالری بسیار بالای گوشت شتر قوای بدنی و استقامت را زیاد می‌کند و توصیه می‌شود که بانوان باردار و شیرده، دانش‌آموزان، ورزشکاران و افراد کهنسال از خوردن آن غافل نشوند.ویژگی اصلی و متمایزکننده گوشت شتر در مقایسه با دیگر گوشت‌ها، فقدان مواد هورمونی و آنتی‌بیوتیک در آن است چرا که این حیوان در طبیعت آزاد و به دور از پرورش دامی رشد می‌کند. همچنین وجود مواد طعم‌دهنده و معطر در گوشت این حیوان موجب تحریک و ترشح غدد بزاقی و شیره معده شده و در نتیجه قدرت جذب را افزایش می‌دهد.معمولا از قلم و کوهان شتر در درمان درد پا و کمر و دردهای روماتیسمی استفاده می‌شود.از گوشت شتر به همراه کوهان آن که چربی خالص بوده و تقریبا ۸۲ درصد از وزن کل چربی بدن شتر را تشکیل می‌دهد در تهیه انواع خورش، آبگوشت و خوراک استفاده می‌شود. دل، جگر، قلوه، مغز، زبان و دیگر احشای این حیوان نیز از نظر ارزش تغذیه‌ای تقریبا مانند دیگر دام‌های اهلی است

نویسنده: حبیب ترکمن - جمعه ٧ امرداد ۱۳٩٠

نویسنده: حبیب ترکمن - جمعه ٧ امرداد ۱۳٩٠

زنان آلاچیق نشین اینچه برون معمولا آلاچیق های خودرا هرچند هفته یکبار تمیز می کنند . قامیش ها را از گرد آلاچیق می گشایند نمدهای پوششی را می تکانند و نمدهائی راکه در کف آلاچیق می گسترند با رختخوابهای خود آفتاب می دهند ویا در مواقع گرم سال قسمت پائین آلاچیق را ماننددامن بالا می برند وباد از قسمت سایه به داخل حرکت می کند و از طرف دیگر بیرون می رود و داخل آن را خنک می کند.
در کنار هم قرار گرفتن تعداد زیادی قره اوی یا آلاچیق یک اوبه (روستا)را تشکیل می دهد . این اوبه ممکن است از چند طایفه تشکیل شود که هر کدام از طایفه ها آلاچیق های خود را در یک ردیف قرار می دادند و یک محله را تشکیل می دادند و بین آنان بازار هفتگی و خریدوفروش در قسمت مرکزی این اوبه تشکیل می شد مانند شهر کومش تپه یا گمیشان که به مرور از سالهای 1834 میلادی ساخت تام یا خانه های آجری شروع و همان آلاچیق ها تبدیل به شهر و خیابان بندی شد و یک بندر بسیار پر رونق و ثروتمندرا ایجادکرد که تقریبا تمامی نیازهای قسمت های شمالی ایران از بندر کومش تپه تامین می شد.
نویسنده: حبیب ترکمن - دوشنبه ۳ امرداد ۱۳٩٠

در دشت هموار ترکمن صحرا و در مرز شمالی با کشور ترکمنستان و تقریباٌ از غرب روستای “داشلی برون” به سمت دریای خزر ، به لحاظ وضعیت زمین ساختی و وجود شاح آبهای رودخانه اترک در این منطقه، مجموعة تالابی شگفت انگیزی بوجود آمده است. این تالاب ها شامل آلماگل –آلاگل– اینچه – دانشمند– بی بی شیروان – آجی گل – شور و… که مجموع مساحت آنها بر حسب سال های پر آبی و یا خشک سالی متغیر است . و تا 3000 هکتارنیز تخمین زده شده است. مساحت سه تالاب “آجی گل ، آلاگل و آلماگل ” 1400 هکتار است .  گرچه برخی اوقات از این تالابها در نقشه های جغرافیایی به عنوان دریاچه ذکر می شود, نظیر دریاچه دانشمند ، دریاچه آلاگل ، دریاچه شور ( نمک ) اما همة آنها در قالب تعاریف تالاب گنجانده می شوند.

این تالاب ها در اراضی مسطح و هموار ترکمن صحرا و در محدوده تپه های شنی کم ارتفاع و اراضی شنی مسطح قرار گرفته اند. از نظر زمین ساختی نیز بستر طبیعی آنها در منطقه ” پلایا ” و جزو سواحل و مناطق آبگیر محسوب می شود که در شمال تراس های لسی و آبرفتی دشت گرگان قرار دارد . رودخانه اترک و ریز آبه ها و سیلاب های آن نقش قابل توجه ای در تامین آب این تالاب ها دارد ( رودخانه اترک با 535 کیلومتر طول مسیر، از ارتفاعات قوچان در خراسان سرچشمه می گیرد و پس از عبور از استان خراسان در مراوه تپه وارد استان گلستان می شود و در شمال شهرستان آق قلا وارد ترکمنستان می شود و در نهایت به دریای خزر می ریزد . این رودخانه 190 کیلومتراز مرز مشترک ایران و ترکمنستان را تشکیل می دهد).


ادامه مطلب ...
نویسنده: حبیب ترکمن - یکشنبه ٢ امرداد ۱۳٩٠

نویسنده: حبیب ترکمن - شنبه ۱ امرداد ۱۳٩٠

تامدیر چورگ یاد بولدی /کوکه جیگیم یاد بولی

یادم میاد مادرم نون تنوری میپخت منم همیشه کنارش بودم و مامانم یه کوکه( نون کوچیک) اندازه خودمخنده میپخت وای که چقدر خوشمزه بود هنوزم مزش.........

نویسنده: حبیب ترکمن - شنبه ۱ امرداد ۱۳٩٠

_ _ _ _

آن مرتبه‌ی آخر که با دست‌های مهربانش دست‌هایم را می فشرد،؛ که چشم‌هایش از صداقت موج می زد؛ که لب‌هایش مثل همیشه خندان بود؛ از خاطرم نرفت که نرفت.
...
بیر آغساق الینده عصا بولسادیم
بیر قارری عجیزنگ گونین آلسادیم
بیر یتیم چاغه‌نینگ یوزینه گولسادیم
ایلیم اوچون یاشاب، ایل دیب اولسادیم

المدام قلبیمده ایل دردی باردی
آبادان اده‌یین بو گزل یوردی
هی! آرزودا گچیرلرمی بیر مردی؟!
شول صحرانینگ گلی دییب بیر گل یولسادیم

بولسادیم من غریب لره آرقاداغ
بولسادیم من عجیزلره یورک یاغ
یا بولسادیم بیر پرمیوه‌لی باغ
آرمانیم یوق ایلی دویریب سولسادیم

من شاهیر دال، آدیم اترک طیار
اولماگه‌ده حق یولینده من طیار
قوشغیم قوشغی می‌قا قربان گلدی یار؟!
سیز یالی خلیفا بیر ایش قیلسادیم
شوندا راحت گوزیم یومیب اولسادیم
شوندا راحت اترک دییب بیلسادیم

برگردان:
کاش می‌توانستم عصای دست کسی باشم که پایش می‌لنگد
و یا می‌توانستم دل ناتوانی را به دست آورم
و یا با لبخندی، چهره‌ی کودک یتیمی را می‌نواختم
برای "ایل" ام زندگی می‌کردم و به پای آرمانهای ایل‌ام جان می‌باختم

همیشه درد "ایل" را به دل داشتم
اینکه این سرزمین زیبا را آباد کنم
تا حالا شده که مرد بتواند درون آرزوهایش سیر کند؟!
کاش می‌توانستم در دشت آرزوهایم گلی بچینم! گلی که پرورده‌ی صحرای خودم باشد.

کاش می‌توانستم سنگ صبور محتاجان باشم
و یا امیدی باشم که ناتوانان به آن دلخوشند
و یا می‌توانستم درختی پرمیوه باشم
باکی نداشتم که بعد از سیر کردن ایلم‌ام، پژمرده شوم

من شاعر نیستم اسم ام "اترک طیار" است
در مسیر حقیقت، مرگ را هم آماده ام استقبال کنم
سروده ام به شعر می‌ماند دوست من "قربان گلدی"؟!
کاش برای مهتری چون شما خدمتی از من به یادگار می‌‌ماند
آن وقت بود که می‌توانستم با خاطری آسوده چشمانم را به روی زندگی ببندم
آن وقت بود که می‌توانستم با خاطری آسوده، نام ام را به زبان آورم

حبیب ترکمن
سلام دوستان به اتاق ترکمن خوش اومدین (پاراخات لیق اوچین سایراسین دیلیم آبادان لیق اوچین ایشله سین الیم آدم لار دوست دوغان لیق آرزوم هم دنیانیگ یوزنده بولماسین ظلم مختومقلی فراغی) (ماوی آسمانلی اولکامی/غم باسماسین هیچ هاچان) (تازه یولی کهنه یولا غوشلاما/کهنه دان پند آلمانی تازانی باشلاما/دوست یار تاپماغ واجبدیر/اما تازه تاپدم دیب کهنه نی تاشلاما) حبیب
فهرست اصلی
دوستان
کدهای اضافی کاربر



Untitled Document
دریافت کد خوش آمدگویی

دریافت کد موزیک
http://emingharib.persiangig.com/habib/bghabib.jpg